Ανακοίνωση – Πρόσκληση

Φύκη και Περιβάλλον στην Εκπαίδευση

Διημερίδα στο πλαίσιο του 5ου Ευρωπαϊκού Φυκολογικού Συνεδρίου,

Ρόδος, 7-8 Σεπτεμβρίου 2011

Αγαπητοί φίλοι,
Συµβαίνει συχνά καθώς φτάνουμε σε μια παραλία ο αρχικός µας ενθουσιασμός για κολύμπι να εξανεμίζεται όταν βλέπουμε την ακτή γεμάτη µε σωρούς από καφετί-γκρίζες «κορδέλες», που είτε έχουν κατακλύσει την αμμουδιά και δεν έχουμε χώρο να απλώσουµε την πετσέτα µας, είτε έχουν χρωματίσει σκούρο το βυθό της θάλασσας, προκαλώντας συνήθως ένα αίσθημα απέχθειας και φόβου. Οι περισσότεροι και κυρίως τα παιδιά, σε αυτές τις περιπτώσεις φεύγουν λέγοντας «…η θάλασσα είναι βρώμικη, έχει φύκια…».

Τι από όλα αυτά είναι αλήθεια;
Αυτά τα «φύκια» στην πραγματικότητα δεν είναι φύκια ή πιο σωστά δεν είναι φύκη, (τα φύκη – ενικός το φύκος), αλλά εξελικτικά ανώτερα φυτά (αγγειόσπερμα) που προέρχονται από την ξηρά και έχουν εδώ και εκατομμύρια χρόνια προσαρμοστεί στη θαλάσσια ζωή. Το πιο κοινό στις ελληνικές θάλασσες αγγειόσπερμο είναι το φυτό του Ποσειδώνα ή η Ποσειδωνία (επιστημονικά Posidonia oceanica). Αυτό στην πραγματικότητα είναι ένα θαλάσσιο φυτό που σχηματίζει απέραντα υποθαλάσσια λιβάδια αποκλειστικά σε καθαρά νερά προσφέροντας τροφή, οξυγόνο και καταφύγιο σε πολλά θαλάσσια είδη (νηπιαγωγείο ψαριών), μερικά από αυτά µε μεγάλη εμπορική αξία. Συνεπώς, όταν βλέπετε Ποσειδωνία στο βυθό της θάλασσας ή εκβρασμένη στην αμμουδιά, κολυμπήστε άφοβα. Η θάλασσα είναι καθαρή και γεμάτη ζωή!

Αν όμως η Ποσειδωνία δεν είναι φύκος τότε ποια είναι τα φύκη; Τα φύκη είναι όλα ή σχεδόν όλα τα υπόλοιπα φυτά που ζουν στη θάλασσα, αλλά και σε άλλα υδάτινα περιβάλλοντα. Στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρονται ως algae, αλλά τα σύνθετα ονόματα που τα αφορούν χρησιμοποιούν την ελληνική ρίζα phyco- όπως π.χ. Phycology για τη Φυκολογία. Είναι εξελικτικά κατώτερα θαλάσσια φυτά που δεν έχουν ρίζες, βλαστούς, φύλλα, όπως έχουν τα αγγειόσπερμα. Πρόκειται για μικροσκοπικά είδη που ονομάζονται μικροφύκη και αποτελούν το φυτοπλακτό και μικρά φυτά ευδιάκριτα µε γυμνό μάτι, που το μέγεθός τους δεν ξεπερνά τα 20 – 30 εκατοστά, που ονομάζονται μακροφύκη. Τα φύκη είναι συνήθως καφετί, πράσινου ή κόκκινου χρώματος και αναπτύσσονται σε όλες τις εποχές του έτους, ιδιαίτερα την άνοιξη, ελεύθερα στη στήλη του νερού ή κολλημένα σε στερεά υποστρώματα. Η ποικιλία των μορφών τους ξεπερνάει την ανθρώπινη φαντασία, από νήματα, ταινίες ή μικρά φύλλα, μέχρι βεντάλιες ή μικρούς θάμνους και ομπρέλες. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 600 είδη μακροφυκών και περισσότερα από 2000 είδη φυτοπλαγκτού. Τα μακροφύκη μαζί µε τα θαλάσσια αγγειόσπερμα αποτελούν τη θαλάσσια βλάστηση.

Είναι δυνατόν εμείς οι Έλληνες που ζούμε σε μια χώρα µε τόσα χιλιόμετρα ακτών να αγνοούμε αυτούς τους φωτοσυνθετικούς οργανισμούς;

Η Ελληνική Φυκολογική Εταιρία (ΕΛ.Φ.Ε, www.phycology.gr), ιδρύθηκε το 1991 από οµάδα φυκολόγων από τα πανεπιστήµια Αθηνών και Θεσσαλονίκης και από τα ινστιτούτα ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. και ΙΝ.ΑΛ.Ε. Οι βασικοί σκοποί της Εταιρείας είναι «η προώθηση της βασικής και εφαρµοσµένης έρευνας των φυκών, η οργάνωση συνεδρίων και η καλλιέργεια διεθνών σχέσεων». Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη της Επιστήµης της Φυκολογίας και η ανάδειξη των ωφελειών από αυτήν, η επικοινωνία και ανταλλαγή απόψεων µεταξύ των Ελλήνων Φυκολόγων, η προώθηση και ανάπτυξη της διδασκαλίας της Φυκολογίας στη δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια εκπαίδευση. Απώτερος σκοπός είναι οι νέοι Έλληνες φυκολόγοι να µπορούν να εργασθούν σε ένα καλύτερο επιστηµονικό και επαγγελµατικό περιβάλλον και να αναπτύξουν περαιτέρω τη Φυκολογία στην Ελλάδα, τόσο στο επίπεδο της βασικής έρευνας όσο και αυτό της εφαρµογής.

Η ΕΛ.Φ.Ε. σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φυκολογικών Εταιρειών (Federation of European Phycological Societies, FEPS, www.feps-algae.eu) τον Σεπτέμβριο του 2011 διοργανώνει το 5ο Ευρωπαϊκό Φυκολογικό Συνέδριο (5th European Phycological Congress, EPC5, www.epcv.gr) στη Ρόδο κατά το διάστημα 4-11 Σεπτεμβρίου 2011. Στο πλαίσιο αυτού του Συνεδρίου η ΕΛ.Φ.Ε. οργανώνει µια διημερίδα (7-8 Σεπτεμβρίου 2011) αφιερωμένη στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές Α΄βάθμιας και Β΄βάθμιας Εκπαίδευσης µε θέµα τα φύκη και το περιβάλλον. Βασικός στόχος είναι η γνωριμία των μαθητών µε τα φύκη, τη σημασία τους για τον άνθρωπο, την αξία και το ρόλο τους στο περιβάλλον. Κατά τη διημερίδα αυτή οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί και μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν δράσεις που έχουν σχέση µε το παραπάνω αντικείμενο.

Στο πρόγραμμα της διημερίδας θα περιλαμβάνονται εκλαϊκευμένες παρουσιάσεις από ειδικούς επιστήμονες και βιωματικά εργαστήρια για εκπαιδευτικούς και μαθητές. Επίσης οι εκπρόσωποι σχολείων -εκπαιδευτικοί και μαθητές- θα παρουσιάσουν τις δικές τους εργασίες και θα συμμετέχουν σε ομάδες εργασίας (working groups).

Οι θεματικές ενότητες στις οποίες θα πρέπει να εντάσσονται οι παρουσιάσεις των εκπαιδευτικών και μαθητών είναι:

  • Επίδραση της ρύπανσης στη θαλάσσια χλωρίδα (σύγκριση καθαρών και ρυπασμένων περιοχών)
  • Θαλάσσια χλωρίδα και βιοποικιλότητα στην παράκτια ζώνη (μελέτη και καταγραφή)
  • Προστασία, υιοθεσία και ανάδειξη ακτής
  • Αξιοποίηση των φυκών σε ανθρώπινες δραστηριότητες (π.χ. χρήση φυκών ως βιοφίλτρων για καθαρισμό υγρών αποβλήτων, κομποστοποίηση, βιοδείκτες κ.λπ.).
  • Ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας, συνεργασία µε την Τοπική Αυτοδιοίκηση και άλλους Φορείς

Τόπος – χρόνος διεξαγωγής: Ρόδος, 7-8 Σεπτεμβρίου 2011

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν: Σχολεία Α΄θμιας και Β΄βάθμιας Εκπαίδευσης (µε εκπροσώπηση των εκπαιδευτικών, των μαθητών ή και των δύο).

Πως θα παρουσιαστούν οι εργασίες: Με μορφή αναρτημένης ανακοίνωσης (Poster διαστάσεων 70×100 cm), με προφορική ανακοίνωση, µε ψηφιακή παρουσίαση (Power Point), µε δρώμενο. Οι παρουσιάσεις των Posters θα είναι 5 λεπτες, οι υπόλοιπες 8 λεπτών.

Μέχρι πότε πρέπει να δηλωθεί το ενδιαφέρον; Έως και τις 31 Ιανουαρίου 2011, ώστε να πάρετε περισσότερες πληροφορίες για τη συνέχεια.

Επιτροπή θα κρίνει τις εργασίες που θα υποβληθούν µε κριτήρια το αν εµπίπτουν στις θεματικές ενότητες, την πρωτοτυπία τους, την αρτιότητα παρουσίασης.

Η Ελληνική Φυκολογική Εταιρία θα φροντίσει ώστε να δοθούν βραβεία, βεβαιώσεις συμμετοχής, αναμνηστικά της εκδήλωσης και να γίνει δωρεάν η ξενάγηση στο Ενυδρείο της Ρόδου.

Πληροφορίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε µε την ΕΛ.Φ.Ε. στα τηλέφωνα : 210-7274652 (Χ. Κατσαρός), 25940-22691-3 (Σ. Ορφανίδης), FAX: 210-7274702, 25940-22222, E-mail: info@phycology.gr, christos.katsaros@biol.uoa.grsorfanid@inale.gr.

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα της ΕΛ.Φ.Ε. στη διεύθυνση www.phycology.gr/gr όπου θα βρείτε ενδιαφέρουσες πληροφορίες.

Επίσης μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Συνεδρίου στη διεύθυνση www.epcv.gr.

Ακολουθεί η ανακοίνωση – πρόσκληση που εστάλη στα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης μέσω του ΥΠΔΒΜΘ.

Πρόσκληση – Ανακοίνωση